Si dëgjojmë
Ekzistojnë tre pjesë të veshit: veshi i jashtëm, veshi i mesëm dhe veshi i brendshëm. Çdo seksion ndihmon në lëvizjen e zërit përmes procesit të dëgjimit. Kur shfaqet një tingull, veshi i jashtëm e përcjell atë përmes kanalit të veshit në daullen e veshit. Zhurma bën që daullja e veshit të dridhet. Kjo, nga ana tjetër, bën që tre kocka të vogla brenda veshit të mesëm (malleus, incus, stapes) të lëvizin. Kjo lëvizje udhëton në veshin e brendshëm (koklea), ku bën që qime të vogla të lëvizin në një lëng. Këto qime e shndërrojnë lëvizjen në sinjale dëgjimore, të cilat më pas transmetohen në tru për të regjistruar tingullin.
Shkaqet e humbjes së dëgjimit
Humbja e dëgjimit ndodh kur zëri bllokohet në njërën nga tre zonat e veshit. Shkaku më i zakonshëm i humbjes së dëgjimit, dhe një nga më të parandalueshmit, është ekspozimi ndaj zhurmave të larta. Infeksionet, qoftë të veshit ose gjetkë në trup, janë gjithashtu një kontribues kryesor në humbjen e dëgjimit.
- Në veshin e jashtëm: akumulimi i dyllit të veshit, infeksionet që shkaktojnë ënjtje, një rritje në kanalin e veshit, lëndimet ose defektet e lindjes mund të kufizojnë dëgjimin në veshin e jashtëm.
- Në veshin e mesëm: grumbullimi i lëngjeve është përgjegjës për infeksionet dhe bllokimet më të zakonshme në veshin e mesëm. Lëngu në veshin e mesëm pengon kockat të përpunojnë siç duhet tingujt. Tumoret, beninje dhe malinje, gjithashtu mund të rezultojnë në humbje të dëgjimit në veshin e mesëm.
- Në veshin e brendshëm: procesi natyror i plakjes zvogëlon dëgjimin nga dëmtimi i kokleës (mekanizmi për konvertimin e vibrimeve të zërit në sinjale të trurit), i labirintit vestibular (i cili rregullon ekuilibrin) ose i nervit akustik (nervi që dërgon sinjale zanore në tru). Përveç kësaj, infeksionet e veshit të brendshëm, sëmundja e Meniere-it dhe probleme të tjera të lidhura me nervat kontribuojnë në humbjen e dëgjimit në veshin e brendshëm.
Shkaqe të tjera të humbjes së dëgjimit
- Presbycusis: humbja e dëgjimit e lidhur me moshën, si vështirësitë në dëgjim në vende të zhurmshme, vështirësia për të kuptuar atë që thonë njerëzit ose mosregjistrimi i tingujve më të butë.
- Trashëgimia dhe shkaqet gjenetike: ekziston një shumëllojshmëri e gjerë sëmundjesh dhe sindromash gjenetike ose të trashëguara që mund të shkaktojnë humbje të dëgjimit. Disa, si rubeola (fruthi gjerman), ndodhin kur një nënë shtatzënë ka sëmundjen, e cila shkakton humbje të dëgjimit te foshnja. Lloje të tjera, më të rralla, të shkaqeve trashëgimore dhe gjenetike përfshijnë sindromën CHARGE, çrregullimin e Connexin 26, sindromën Goldenhar, sindromën Treacher Collins, sindromën Usher, sindromën Waardenburg dhe otosklerozën (rritje e indit kockor sfungjeror në veshin e mesëm).
Shumica e shkaqeve të humbjes së dëgjimit të veshit të jashtëm mund të korrigjohen. Por problemet e veshit të mesëm dhe të brendshëm mund të çojnë në humbje të përhershme të dëgjimit, prandaj është e rëndësishme të kërkoni kujdes mjekësor shpejt nëse keni probleme me dëgjimin.
Llojet e humbjes së dëgjimit
Ekzistojnë katër lloje të humbjes së dëgjimit:
- Humbja konduktive
- Shkaktohet nga kushte që bllokojnë transmetimin e zërit përmes veshit të jashtëm dhe daulles së veshit në veshin e mesëm.
- Humbja sensorineurale
- Dëmtimi i veshit të brendshëm që ndodh si pjesë e procesit natyror të plakjes.
- Humbja e përzier e dëgjimit
- I referohet njerëzve që kanë humbje dëgjimi si konduktive, ashtu edhe sensorineurale. Shumica e njerëzve përjetojnë më shumë se një lloj humbjeje dëgjimi.
- Humbja qendrore e dëgjimit
- Ndodh kur sistemi nervor qendror nuk arrin të dërgojë një sinjal të lexueshëm në tru; kjo quhet çrregullim i përpunimit qendror të dëgjimit. Njerëzit me humbje qendrore të dëgjimit në përgjithësi mund t’i dëgjojnë të gjithë tingujt, por nuk mund t’i ndajnë ose t’i përpunojnë ato.
Humbja e dëgjimit matet në katër shkallë: e lehtë, e moderuar, e rëndë ose e thellë. Shkalla e humbjes së dëgjimit drejton zgjedhjen e formës më të mirë të trajtimit, rast pas rasti.
Trajtimet e humbjes së dëgjimit
Vendndodhja, lloji dhe shkalla e humbjes së dëgjimit ndikojnë në zgjedhjen e trajtimeve për çdo problem dëgjimi. Opsionet më të zakonshme të trajtimit përfshijnë:
- Antibiotikë, dekongestantë dhe ilaçe kundër dhimbjeve për të kapërcyer infeksionet e veshit.
- Myringotomi, një shpim i daulles së veshit për të lejuar që lëngjet të rrjedhin nga veshi i jashtëm. Futja e një tubi në tubin e Eustakut (pjesë e anatomisë që lidh veshin e mesëm me pjesën e pasme të fytit) për ta mbajtur atë të hapur dhe për të lejuar kullimin normal të lëngjeve. Kjo teknikë mund të rekomandohet për njerëzit që marrin infeksione të shpeshta të veshit.
- Aparatet e dëgjimit.
- Kirurgji për heqjen e tumoreve beninje ose malinje, ose për korrigjimin e problemeve të lidhura me kockat ose nervat.
Nëse përjetoni humbje të papritur ose të zgjatur të dëgjimit me marramendje, temperaturë ose dhimbje, ju lutemi kontaktoni menjëherë klinikën tonë dhe caktoni një takim me një nga otorinolaringologët tanë. Ne do të kryejmë një ekzaminim fizik si dhe një test dëgjimi për të përcaktuar llojin dhe ashpërsinë e humbjes suaj të dëgjimit. Më pas do të rekomandojmë trajtimin më të mirë.